Psychosociale nazorg

Personen die getroffen worden door een ramp kunnen behoefte hebben aan psychosociale ondersteuning.  Om ervoor te zorgen dat de psychosociale hulpverlening bij rampen gestructureerd verloopt, werd in opdracht van de FOD Volksgezondheid een psychosociaal interventieplan (PSIP) ontwikkeld.

De bedoeling van het psychosociaal interventieplan is het plannen en in werking stellen van psychosociale acties tijdens en na een ramp. In de algemene noodplanning is de psychosociale zorg een onderdeel van de medische discipline. Het PSIP wordt provinciaal gecoördineerd door een psychosociaal manager. De bestuurlijke overheden, de gouverneur en de burgemeester, spelen een belangrijke rol in de uitvoering van de psychosociale acties. Zij zijn de algemene coördinator van de rampenbestrijding en ze hebben de functie van morele autoriteit naar de bevolking toe. De acties binnen het PSIP kunnen enkel uitgevoerd worden met het mandaat van de bestuurlijke overheid.

In een eerste fase na de ramp is het belangrijk een aantal acties te ondernemen: het transport van de niet-gewonden, de niet-gewonden opvangen in een onthaalcentrum, een telefooninformatiecentrum openen waar familie en vrienden naartoe kunnen bellen en zorgen dat er ook opvang is voor de verwanten. De FOD Volksgezondheid ontwierp hiervoor een draaiboek dat de eerste acties in de psychosociale hulpverlening beschrijft, als ondersteunend instrument voor de gemeenten en steden.

Om de nazorg te bepalen, kan een psychosociaal coördinatiecomité worden opgericht. Dit comité wordt voorgezeten door de gouverneur of de burgemeester, afhankelijk van de afgekondigde fase. De psychosociaal manager brengt dan de psychosociale actoren uit de onmiddellijke fase en de nazorgfase samen om de acties in de nazorg te bespreken. Voorbeelden hiervan zijn: een informatiebijeenkomst waarin uitleg gegeven wordt door de hulpdiensten en de experten en waarin de getroffenen vragen kunnen stellen. Het geeft hen ook de gelegenheid om samen te zijn: een herdenking op de plaats van de ramp bijvoorbeeld 10 jaar na de kettingbotsing op de E17.

Omdat de fase na de bestrijding van de ramp ook belangrijk is, werd door de provinciebesturen Oost-, West-Vlaanderen en Zeeland een ‘Leidraad Nazorgfase‘ opgesteld. In deze leidraad werden 16 thema’s besproken die van belang zijn in de nafase, bv. coördinatie en organisatie, herstel en wederopbouw, herdenkingen, strafrechtelijk onderzoek, enz.